Зейнетақы жинағын екі есе көбейтуге болады: ол үшін не істеу керек?

Қазақстандықтардың зейнетақы жинағы оны басқару тәсіліне қарай екі есеге дейін ерекшеленуі мүмкін. Бұл туралы Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының (БЖЗҚ) басқарма төрағасы Жанат Құрманов Қазақстан қаржыгерлерінің XIV конгресінде мәлімдеді, деп хабарлады informburo.kz.

Оның айтуынша, қазақстандықтар зейнетақы жинағын кімге сеніп тапсыратынын таңдауда аса белсенді емес. Мұндай жағдай Гонконгта да байқалады. Онда салымшыларға бірнеше инвестициялық қоржын ұсынылғанымен, көпшілігі бастапқы таңдауын өзгертпейді.

Зейнетақы жинағы қалай екі есе артуы мүмкін?

Жанат Құрманов шетелдік мамандардың есептеулерін мысалға келтірді. Оның сөзінше, жинағын тәуекелі төмен қаржы құралдарында сақтайтын адам ақшасының құнын қорғағанымен, инфляцияны есепке алғандағы нақты өсімі мардымсыз болуы мүмкін.

Ал инвестициядан жыл сайын инфляциядан жоғары табыс түсіп отырса, 40 жыл ішінде жинақ едәуір артады.

Атап айтқанда:

• Жылдық нақты табыстылық 1 пайыз болса, жинақ 25 пайызға өседі;

• 2 пайыз болса, жинақ 1,5 есеге артады;

• 3 пайыз болса, жинақ екі еселенеді.

«Егер бүкіл өмірін жинағын сақтаумен ғана өткізген салымшы мен жыл сайын 3 пайыз нақты инвестициялық табыс алған салымшыны салыстырсақ, олардың зейнетақысы іс жүзінде екі есе ерекшеленеді», – деді БЖЗҚ басшысы.

Бұл – ұзақ мерзімді есептеуге негізделген болжам. Зейнетақы жинағының міндетті түрде екі есе артатынына кепілдік берілмейді.

Зейнетақы жинағын басқарудың үш тәсілі

Жаңа тәртіп бойынша зейнетақы жинағын жеке басқарушы компанияларға сеніп тапсырған азаматтар бір компанияның бірнеше инвестициялық қоржынының арасынан таңдай алады.

Біріншісі – тәуекелі төмен қоржын. Ол барлық салымшыға қолжетімді. Қаражат негізінен облигацияларға салынады. Басқарушының жұмысы бір жылдық нәтижемен бағаланады.

Екіншісі – тәуекелі орташа қоржын. Зейнетке шығуына үш жылдан астам уақыт қалған азаматтарға арналған. Қаражат акциялар мен облигацияларға салынады. Нәтиже үш жыл бойынша бағаланады.

Үшіншісі – тәуекелі жоғары қоржын. Зейнетке шығуына 13 жылдан астам уақыт қалған азаматтарға қолжетімді. Мұнда қаражаттың басым бөлігі акцияларға салынады. Басқарушының нәтижесі бес жылдық кезеңде бағаланады.

Әр қоржынның табыстылығын салыстыру үшін арнайы нарықтық көрсеткіш белгіленеді.

Жинақтың қанша бөлігін басқаруға беруге болады?

7 қыркүйектен бастап қазақстандықтарға зейнетақы жинағының 100 пайызына дейін жеке басқарушы компанияларға беру мүмкіндігі қарастырылған.

Алайда тәуекелі жоғары қоржын көбірек табыс әкелуі мүмкін болғанымен, қаржы нарығындағы өзгерістерге байланысты жинақтың құны төмендеуі де ықтимал.

Сондықтан БЖЗҚ басшысы келтірген екі есе өсім нақты уәде емес, инвестициялық табыстылықтың ұзақ мерзімді ықтимал нәтижесі екенін ескерген жөн.