AI-Quryltai: ҚАЗАҚСТАН ПАРЛАМЕНТІ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ КӨМЕГІМЕН ЖҰМЫС ІСТЕЙДІ

2026 жылғы 12 қарашада Женевадағы Ұлттар сарайында Қазақстан делегациясы AI-Quryltai цифрлық парламенттік платформасын таныстырды. Презентация БҰҰ-ның Женевадағы бөлімшесінде орналасқан «Қазақстан» залында өтті.

Қазақстан делегациясының құрамында «Әділет» партиясы төрағасының орынбасары Қаныш Төлеушин, Қазақстан Республикасы Құрылтайының Цифрландыру, инновациялар және ғылым комитетінің төрағасы Дархан Ахмедиев және Цифрлық үкіметті қолдау орталығының бас директоры Әлия Оспанова болды.

Кездесу барысында Құрылтайдың 2027–2029 жылдарға арналған жасанды интеллект стратегиясы, e-Quryltai интеграцияланған цифрлық парламенттік платформасы және парламент жұмысында ЖИ қолдану мүмкіндіктері таныстырылды.

Жоба аясында жасанды интеллектіні парламенттік зерттеулер мен талдау жүргізуде, заң жобаларын әзірлеуде және құқықтық сараптама жасауда пайдалану көзделген. Сонымен қатар қатысушыларға осы бағыттағы жұмыстарды сынақтан өткізіп, бағалайтын ЖИ-зертхананың қызметі көрсетілді.

Стратегияға сәйкес, AI-Quryltai платформасы қолданыстағы e-Quryltai жүйесін дамытудың келесі кезеңі болмақ. Ол парламенттік деректерді, құқықтық ақпаратты, цифрлық процестер мен зияткерлік сервистерді бірыңғай қорғалған ортаға біріктіреді. Жобаның негізгі мақсаты – заң шығару сапасын арттыру, қабылданатын шешімдердің негізділігін күшейту, парламенттік бақылауды жетілдіру және қоғаммен байланысты ашық ету.

Платформаның көмегімен депутаттар парламенттік деректер мен азаматтардың өтініштерін талдап, зерттеу жүргізіп, талдамалық материалдар әзірлей алады. Сондай-ақ жасанды интеллект заң жобаларын дайындау және олардың құқықтық сараптамасын жүргізу кезінде көмекші құрал ретінде қолданылады.

AI-Quryltai жүйесінің технологиялық негізін мемлекеттік деректер мен парламенттік жұмыс құралдарымен біріктірілген тілдік модельдер және арнайы ЖИ-агенттер құрайды. Жүйедегі шешімдерді қолдау тетіктері өзекті мәселелерді анықтап, ұсынылатын шаралардың ықтимал салдарын бағалауға мүмкіндік береді. Ал құқықтық модуль заң нормаларының өзара байланысын талдап, заңнамалық өзгерістерді әзірлеуге көмектеседі.

Платформада жергілікті тілдік модельдер жабық режимде жұмыс істейді. Жасанды интеллект ұсынған қорытындылар тексерілетін дереккөздер мен сараптамалық бағалауға негізделеді. Бұл азаматтардың өтінішін қараудан бастап, тиісті шешім әзірлеу мен оның орындалуын бақылауға дейінгі процестерді бір жүйеде сүйемелдеуге мүмкіндік береді.

Сонымен қатар жобада жасанды интеллектіні жауапкершілікпен пайдалану мәселесіне басымдық берілген. ЖИ-зертхана жаңа құралдарды қолданысқа енгізбес бұрын олардың дәлдігін, қауіпсіздігін және құқықтық талаптарға сәйкестігін тексереді. Жасанды интеллект көмегімен дайындалған материалдар мамандардың сараптамасынан өтеді. Ал түпкілікті шешім қабылдау мен оған жауапкершілік жүктеу адам құзыретінде қалады.

Таныстырылым соңында парламенттік инновациялар жөнінде жоғары деңгейдегі диалог өтіп, қатысушылар өзара пікір алмасты.