Түркістан облысында Орта Азияда теңдесі жоқ мақта кластері құрылды: үш ірі зауыт іске қосылды

Түркістан облысында ауыл шаруашылығы мен өңдеу саласын түбегейлі жаңғыртатын стратегиялық жоба – көпфункционалды «Түркістан мақта-тоқыма агроөнеркәсіп кешені» іске қосылды. Отырар ауданында жүзеге асқан жоба аясында елдегі ең ірі заманауи мақта өңдеу зауыты, тамшылатып суару жүйелерін өндіретін кәсіпорын және жасанды интеллект негізіндегі орталық басқару станциясы пайдалануға берілді.

Жоба шеңберінде іске қосылған мақта өңдеу зауыты – Қазақстандағы ең ірі кәсіпорындардың бірі. Сонымен қатар жылына 800 млн метр суару лентасын өндіруге және 50 мың гектар егістік алқабын заманауи тамшылатып суару жүйесімен қамтамасыз етуге қауқарлы зауыт жұмысын бастады. Барлық өндіріс пен суару процестерін біріктіретін, жасанды интеллектке негізделген орталық басқару станциясы да іске қосылды. Шетелден арнайы әкелінген механикаландырылған жүйе арқылы 30 мың гектар егістік алқап бір орталықтан автоматтандырылған режимде басқарылып, бақыланады.

Бұл бастама – Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың өңірлерде су үнемдеу технологияларын жедел енгізу, агроөнеркәсіп кешенін жаңғырту жөніндегі тапсырмаларының нақты нәтижесі.

Аталған жоба Түркістан облысында мақта шаруашылығын дамытудың жаңа кезеңін бастайды. Орта Азия аумағында баламасы жоқ мақта кластері толық өндірістік циклді қамтиды: мақта өсіруден бастап, оны иіру, тоқу, тігін және дайын тоқыма өнімдерін шығаруға дейінгі барлық кезең бір экожүйеге біріктіріледі. Бұл өңір экономикасын шикізаттық бағыттан арылтып, қосылған құны жоғары дайын өнім өндірісіне көшуге мүмкіндік береді.

Жобада қолданылған тамшылатып суару технологияларының нәтижесінде су шығыны екі есеге қысқарып, ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігі үш есе артқан. Инновациялық тәсілдің арқасында бір гектардан орта есеппен 50–60 центнер мақта өнімі алынуда. Бұл климаттың өзгеруі жағдайында ауыл шаруашылығын тұрақты дамытуға бағытталған тиімді шешім ретінде бағаланып отыр.

Іске қосу рәсімінде Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров жобаның маңызын ерекше атап өтті.

– Бүгін – тарихи күн. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес өңірде ауқымды жобалар жүзеге асырылып жатыр. «Түркістан мақта агроөнеркәсіп кешені» – соның ең ірілерінің бірі. Түркістан облысы – Қазақстанда мақта өсірілетін жалғыз өңір. Басты мақсатымыз – мақтаны тек шикізат ретінде емес, жоғары қосылған құны бар дайын өнімге дейін терең өңдеу. Қытайлық серіктестермен бірлесіп 30 мың гектар алқапқа тамшылатып суару әдісімен мақта егілді, нәтижесінде жоғары өнімге қол жеткіздік. Құны 21,1 млрд теңгені құрайтын екі мақта өңдеу зауыты жылына 180 мың тонна мақта-шикізатты өңдеуге мүмкіндік береді. Бұл – бүкіл өңір халқының әл-ауқатын арттыруға бағытталған нақты қадам, – деді өңір басшысы.

Жалпы, мақта-тоқыма кластері аясында Түркістан облысында 10 зауыт іске қосылады. Оның төртеуі – егістікке жақын орналасқан мақта өңдеу кәсіпорындары, екеуі – су үнемдеу технологияларын қолдана отырып тамшылатып суару жүйелерін шығаратын зауыттар, тағы төртеуі – тоқыма кәсіпорындары, оның ішінде тігін және бояу-әрлеу фабрикалары бар. Жобаның жалпы инвестиция көлемі 200 млрд теңгеден асады. Нәтижесінде 4 мыңнан астам жаңа жұмыс орны ашылады. Жұмысшылар үшін арнайы қалашықта барлық қажетті жағдай жасалған.

Кластердің қажеттілігін өтеу үшін ПВХ құбырларын өндіретін зауыт іске қосылып, бірқатар тоқыма фабрикаларының құрылысы жалғасуда. Сонымен қатар Түркістан қаласындағы TURAN арнайы экономикалық аймағында толық циклді тоқыма өнімдерін шығаратын ірі кешен ашылды. Бұл кәсіпорын жылына 11,4 мың тонна иірім жіп, 47,3 млн шаршы метр мата, 2 млн төсек-орын жиынтығы және 4 млн көрпе шығаруға қауқарлы.

Жүзеге асырылып жатқан бұл жобалар Түркістан облысының агроөнеркәсіптік әлеуетін жаңа деңгейге көтеріп, өңір экономикасының тұрақты өсуіне негіз қалайды. Алдағы бес жылда мақта өсіруден бастап дайын киім шығаруға дейінгі толық өндірістік жүйе қалыптасып, Түркістан облысы Орта Азиядағы жетекші мақта-тоқыма орталығына айналмақ.