Путин Трампқа қандай талаптар қойғаны белгілі болды

Financial Times басылымының хабарлауынша, Ресей президенті Владимир Путин АҚШ президенті Дональд Трамппен 15 тамызда Аляска штатының Анкоридж қаласында өткен кездесуде Донецк облысын толық бақылауға алуды талап етті. Мәскеу мұны Украина күштерін өздері бақылап отырған аймақтан шығару арқылы іске асыруды ұсынып, соғысты тоқтатудың алғашқы қадамы ретінде қарастырады. Басылым деректеріне сүйенсек, Ресей тарабы өз кезегінде Запорожье мен Херсон облыстарындағы майдан шебін «қатырып қоюға» дайын екенін мәлімдеген. 

Қазіргі кезде РФ әскері Донецк облысының шамамен 70 пайызын бақылауда ұстап отыр, ал Украина қолындағы аумақтар Киевтің әскери операциялары үшін стратегиялық маңызға ие. Reuters агенттігіне дереккөз Луганск облысынан да украин әскері шығарылуы тиіс деген талап қойылғанын айтқан.

Президент Владимир Зеленский бұл мәселелерді 18 тамызда Вашингтонда Дональд Трамппен болатын кездесуде талқылауы мүмкін. Сондай-ақ үшжақты форматта – Трамп, Путин және Зеленский қатысатын келіссөздер болатын жағдайда да көтерілетіні хабарланды.

The New York Times жазғандай, Трамптың ұстанымы Украина мен Еуропадағы негізгі одақтастарымен қайшылыққа түсті. Ол уақытша бітім жайлы келісімге емес, бірден кешенді бейбіт келісімге басымдық беруге дайын екенін білдірген. Бұл Мәскеуге артықшылық беретін қадам ретінде бағаланып жатыр. Axios агенттігі Киевтің Трамптың бітімнен бас тартқанын түсінбей отырғанын хабарлады.

Еуропалық одақ елдері саммиттен кейін жариялаған мәлімдемелерінде бұрынғыдай «алдымен атысты тоқтату керек» деген шартты қайталамады. Сарапшылардың пікірінше, бұл – Трамппен тікелей қайшылықтан қашу тәсілі болуы мүмкін.

Италия премьер-министрі Джорджа Мелони Трамптың «НАТО-ның 5-бабына шабыттанған Италияның қауіпсіздік кепілдіктері» идеясына қайта оралғанын айтты. Оның сөзінше, басты мақсат – Украинаға жаңа шабуыл болған жағдайда АҚШ пен серіктестерінің бірлесіп әрекет етуіне жол ашатын ұжымдық қауіпсіздік механизмі.

AFP дереккөздерінің бірі мұндай ұсыныс Путинмен «алдын ала келісілген болуы мүмкін» дегенді айтқан.

«Алайда оның нақты қалай жұмыс істейтіні ешкімге түсініксіз. Егер Путин НАТО-ға түбегейлі қарсы болса, ол неге мұндайға келісті? Оның үстіне, ол Украина егемендігіне қатысты кез келген тиімді кепілге де қарсы сияқты», – деп толықтырды AFP-тің тағы бір дереккөзі.

Аляскадағы қысқаша баспасөз мәслихатында Владимир Путин Мәскеу Украинаның қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағытында жұмыс істеуге дайын екенін айтты.

«Мен президент Трамппен келісемін. Ол бүгін бұл туралы айтты, яғни Украинаның қауіпсіздігі сөзсіз қамтамасыз етілуі керек», – деді ол.

Алайда қандай нақты шаралар жайында сөз болып отырғанын түсіндірген жоқ.

Сонымен қатар Reuters агенттігі Еуропа елдерінің кейбір басшылары да 18 тамызда Вашингтонда өтетін Украина мен АҚШ президенттерінің келіссөзіне шақырылғанын хабарлады. Қатысушылар тізімі әлі нақтыланбаған.

АҚШ пен Ресей президенттерінің тікелей кездесуіне төрт жылдан астам уақыттан кейін алғаш рет жол берілді. Екі тарап та кездесуді «конструктивті әрі пайдалы» деп бағаланғанымен, Украинадағы соғысты тоқтату немесе уақытша тоқтата тұру жөнінде келісімге қол жеткізілмеді.