Тоқаев мемлекеттік органдарды 16 жыл бойы бағалап келген жүйені жойды

Қазақстанда орталық мемлекеттік органдар мен әкімдіктер жұмысының тиімділігін жыл сайын бағалау жүйесі күшін жойды. Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың тиісті жарлығы бүгін, 21 қазанда қолданысқа енгізілді.

Сөз 2010 жылғы 19 наурызда қабылданған №954 президент жарлығы туралы болып отыр. Ол министрліктер мен басқа да орталық мемлекеттік органдардың, сондай-ақ облыстар, республикалық маңызы бар қалалар мен астана әкімдіктерінің жұмысын жыл сайын бағалау тәртібін белгілеген. Жүйе мемлекеттік органның жұмысын бірыңғай көрсеткіштер арқылы жыл сайын салыстырып отыруға арналған еді.

Бағалау барысында мемлекеттік органның алдына қойылған мақсаттарға қол жеткізуі, халықпен және бизнеспен жұмысы, ұйымдық дамуы секілді бағыттар ескерілген. Бұған қоса, Президент актілері мен тапсырмаларының орындалуына қатысты бақылау нәтижелері де пайдаланылған.

Жүйеде бағалау нәтижесінің салдары да қарастырылған. Мемлекеттік органның көрсеткіші нашарлаған жағдайда оның басшыларының жауапкершілігі туралы мәселе қаралуы мүмкін болған.

Енді әкімдер мен министрлер қалай бағаланады?

Президенттің 18 қыркүйекте қол қойған №1469 жарлығы бүгіннен бастап бұрынғы бағалау жүйесінің өзін ғана емес, оған жылдар бойы өзгеріс енгізген бірқатар жарлықтардың да күшін жойды.

Алайда құжатта оның орнына енгізілетін жаңа бірыңғай бағалау тәртібі көрсетілмеген. Сондықтан министрліктер мен әкімдіктердің жұмысы мүлде бағаланбайды деуге болмайды. Мемлекеттік органдардың қызметін бақылаудың басқа тетіктері, соның ішінде мемлекеттік жоспарлау құжаттарының орындалуын бақылау, мемлекеттік аудит және мемлекеттік қызмет сапасын тексеру сақталады. Мәселен, 2026 жылдың бірінші жартысында Мемлекеттік қызмет істері агенттігі мемлекеттік қызмет көрсету сапасына қатысты 2 мыңнан астам бақылау шарасын өткізген.

Президент әкімшілігінің қолданыстағы ережесінде де өңірлердің әлеуметтік-экономикалық дамуын бақылау және талдау, жергілікті атқарушы органдар қызметінің тиімділігін бағалауды ұйымдастыру сияқты міндеттер бар.

Яғни жойылғаны – мемлекеттік органдарды бақылау немесе олардың жұмысына баға беру түгелдей емес, 2010 жылдан бері қолданылған жыл сайынғы бірыңғай бағалау жүйесі. Оның орнына бөлек жаңа жүйе енгізіле ме, әлде бағалау қолданыстағы жоспарлау, аудит және бақылау тетіктеріне толық ауыса ма – №1469 жарлықта нақтыланбаған.