СҚО-да миллиардтар тиімсіз жұмсалған: Жоғары аудиторлық палата сорақы фактілерді әшкереледі

Жоғары аудиторлық палата Солтүстік Қазақстан облысына бөлінген бюджет қаражаты мен мемлекеттік активтердің тиімділігіне жүргізілген аудиттің қорытындысын жариялады. Тексеру нәтижесі өңірдегі бірқатар жүйелі кемшіліктер мен заң бұзушылықтарды әшкереледі.

Соңғы бес жылда облыстың жалпы өңірлік өнімі 69%-ға өсіп, жұмыссыздық деңгейі азайғанымен, 28,3 млрд теңге көлемінде қаржылық бұзушылықтар және 112,4 млрд теңге бюджет қаражатының тиімсіз жұмсалуы анықталған.

Аудиторлардың айтуынша, облыста табиғи өсімнің азаюы мен көші-қон сальдосының теріс көрсеткіші өңірдің әлеуметтік әлеуетіне кері әсер етіп отыр. Білім саласында апатты және үш ауысымды мектептер әлі бар, ал 17 мектепте спорт залы мүлде жоқ, 24-і пән кабинеттерімен қамтылмаған.

Медицина нысандарының 74%-ы тозған, ал 38 тірек ауыл әлі де орталықтандырылған ауызсумен қамтылмаған. Салынған 79 нысанның 22-сі (10 млрд теңгенің жобасы) пайдалануға берілмеген.

Жоғары аудиторлық палатаның төрағасы Әлихан Смайылов өңірдің салықтық түсімдері күрт төмендегенін атап өтті:

«Өңірдің сауда саласындағы кірісі 100 млрд теңгеге азайған. Бұл – салықтық әлеуеттің төмендегенін, көлеңкелі экономиканың өскенін білдіреді. Бұл дұрыс емес, жағдайды түзету қажет», – деді ол.

Аудит барысында «Qyzyljar» арнайы экономикалық аймағында да елеулі мәселелер табылған. Инженерлік инфрақұрылымның болмауы жобалардың уақытылы іске қосылуына кедергі келтіріп отыр. Соған қарамастан, жергілікті билік басымдығы төмен нысандарға миллиардтаған қаржы жұмсаған: әкімшілік ғимараттарды жөндеуге – 7,3 млрд теңге, театр құрылысына – 7 млрд теңге бөлінген.

«Солтүстік» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясының қызметі де сынға ілікті: тиімсіз жобалар салдарынан шамамен 1 млрд теңге бюджет шығыны, ал бухгалтерлік есеп жүргізуде 24 млрд теңгеден астам заң бұзушылық анықталды.

Мемлекеттік сатып алуда да тәртіп бұзылған: 5,5 млрд теңгеге бір көзден келісімшарт жасалып, кейбір жобаларда қосалқы мердігерлік шектеулері ескерілмеген.

Нәтижесінде:

• 28,3 млрд теңге қаржылық бұзушылық,

• 112,4 млрд теңге тиімсіз жоспарлау мен пайдалану,

• 111 әкімшілік іс қозғалды,

• кейбір материалдар құқық қорғау органдарына жіберілді.