Шетелден қаржы алатын тұлғаларға қойылатын талап қатаңдайды

Қазақстанда шетелдік қаржыландыру алатын жеке және заңды тұлғалар ұсынуға міндетті ақпараттың ауқымы кеңейтілді. Бұл туралы Премьер-министрдің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева Мәжіліс депутаты Магеррам Магеррамов жолдаған депутаттық сауалға берген жауабында мәлімдеді.

Вице-премьердің айтуынша, 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қаржы министрлігінің жаңа бұйрығы күшіне енді. Құжатқа сәйкес, шетелдік мемлекеттерден, халықаралық және шетел ұйымдарынан, сондай-ақ шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдардан қаржы немесе мүлік алатын тұлғалар туралы жарияланатын мәліметтер тізбесі кеңейтілген.

Шетелден қаржы алатын тұлғалардың арнайы тізілімі қалай қалыптастырылады

Қолданыстағы талапқа сай, Қазақстанның жеке және заңды тұлғалары тоқсан сайын тіркелген жері бойынша мемлекеттік кірістер органдарына қаржылық есеп тапсырады. Осы деректер негізінде шетелдік қаржыландыру алатын тұлғалардың арнайы тізілімі қалыптастырылады. Аталған тізілім жарты жылда бір рет жарияланады. Қазіргі таңда бұл реестрде 186 жеке және заңды тұлға бар.

Аида Балаеваның мәліметінше, 2025 жылғы 10 қарашада қабылданған жаңа бұйрықта реестрге енгізілетін деректер нақтыланған. Енді тізілімде:

• қаржыландыру көздері (донорлар);

• алынған қаражаттың сомасы
  көрсетіледі.

2025 жылдың екінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша жаңартылған кеңейтілген реестр 2026 жылғы наурызда жарияланады.

Мәлімет ұсынбағаны үшін жауапкершілік қарастырылған

Сонымен қатар вице-премьер шетелдік қаржыландыру туралы мәліметті ұсынбаған жағдайда жауапкершілік қарастырылғанын еске салды. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 460-1-бабына сәйкес, жеке тұлғалар мен коммерциялық емес ұйымдарға 50-ден 250 АЕК-ке дейін айыппұл салынуы мүмкін. Ал әдейі декларация тапсырмау салдарынан ірі көлемде салық төленбесе, Қылмыстық кодекстің 245-бабы бойынша қылмыстық жауапкершілік көзделген.

Бұдан бөлек, жаңа Салық кодексі аясында 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап мемлекеттік кірістер органдарының өкілеттігі кеңейтілді. Енді олар шетелдік қаржы алатын жеке және заңды тұлғалардың қаражатты алу және жұмсау талаптарын сақтауына қатысты тексеру жүргізе алады.

Вице-премьердің айтуынша, бұл шаралар шетелдік қаржыландырудың мақсатты жұмсалуын бақылауға және бюджетке салықтың толық әрі уақтылы түсуін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.