Мопед жүргізушілеріне сақтандыру міндеттелді: бағасы қанша, айыппұлы қандай?

Қазақстанда мопед иелері де автокөлік жүргізушілері сияқты міндетті сақтандыруға қол қоюы тиіс. Егер жүргізуші сақтандыру полисін рәсімдемесе, оған 10 айлық есептік көрсеткіш (2025 жылы – 39 320 теңге) көлемінде айыппұл салынады. Бұл туралы BES.media -дағы әріптестеріміз Қазақстан сақтандырушылар қауымдастығы мен сақтандыру компанияларының сарапшыларымен бірлесе отырып анықтады.

Қандай сақтандыру міндетті?

Заң бойынша мопед иелері көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру (ОГПО ВТС) шартын жасауға міндетті. Ал электросамокат пайдаланушыларына мұндай талап қойылмайды.
Қалған сақтандыру түрлері – ерікті, оның ішінде мопед пен самокат иелерін жазатайым жағдайдан сақтандыру немесе азаматтық жауапкершілікті ерікті сақтандыру.

Қазақстан сақтандырушылар қауымдастығының төрағасы Виталий Веревкиннің айтуынша, ерікті сақтандыру түрлері қағаз жүзінде болуы мүмкін, бірақ іс жүзінде мұндай өнімдер сақтандыру нарығында жоқ. Өйткені тәуекел жоғары, сәйкесінше құны да қымбат.

Сақтандыру не үшін қажет?

Міндетті сақтандыру мопед иесінің кінәсінен үшінші тұлғалардың мүлкіне келтірілген залалды және зардап шеккендердің ем-домы үшін шығындарды өтейді. Алайда ол мопедтің өзіне келген залалды және апатқа кінәлі адамның емін қамтымайды.

Құны қанша?

Сақтандыру полисінің бағасы өңірге, жүргізушінің жасына, тәжірибесіне, көлік құралының жасына және «бонус-малус» жүйесіне байланысты есептеледі.

– Алматыда алғаш рет сақтандыру рәсімдейтін, жасы 25-ке толмаған жүргізуші үшін полис құны 43 779 теңге болады.
– Шымкентте 10 жылдан астам тәжірибесі бар, жасы 25-тен асқан жүргізуші үшін сақтандыру бағасы бар болғаны 4 151 теңге.

Қанша өтемақы төленеді?

ОГПО шеңберінде сақтандыру компаниясы келесі көлемде өтемақы төлейді:
– адам қаза тапқан жағдайда – 2000 АЕК (2025 жылы 7,9 млн теңге);
– I топ мүгедектігі белгіленсе – 1600 АЕК (6,3 млн теңге);
– II топ – 1200 АЕК (4,7 млн теңге);
– III топ – 500 АЕК (шамамен 2 млн теңге);
– жарақат, ем шығындары – ең көп дегенде 300 АЕК (1,2 млн теңге);
– мүлікке келген зиян – 600 АЕК-ке дейін (2,4 млн теңге).

Қайда рәсімдеуге болады?

Полисті сақтандыру компанияларының сайттарында онлайн немесе кеңселерінде рәсімдеуге болады. Онлайн рәсімдеу кезінде барлық дерек мемлекеттік базадан автоматты түрде алынады, төлемнен кейін полис бірден Бірыңғай сақтандыру дерекқорында тіркеледі.

Қандай құжат керек?

– ЖСН және көліктің мемлекеттік нөмірі жеткілікті (егер сақтандыру компаниясына деректерді жинауға келісім берілсе).
– Қосымша жағдайларда жеке куәлік, көлік тіркеу куәлігі, жүргізуші куәлігі сұралуы мүмкін.

Неге маңызды?

Сақтандыру полисі жоқ мопедист жолға шыға алмайды. Ең бастысы, апат болған жағдайда үшінші тұлғаларға келтірілген залалды сақтандыру компаниясы өтейді. Ал полис болмаса, жүргізушінің өзі үлкен соманы жеке қалтасынан төлеуге мәжбүр болады.

Статистика

Ішкі істер министрлігінің дерегінше, 2025 жылдың жеті айында елде мопед иелері қатысқан 901 жол апаты тіркелген. 2024 жылы мұндай оқиға 743 болған. Ең көп апат Алматыда орын алады.

2025 жылдың 5 сәуірінен бастап Қазақстанда мопедтер механикалық көлік құралдарына теңестірілді. Барлық мопед тіркеуге жатады және жүргізушілерге А1 санатындағы куәлік қажет. Бірақ егер жүргізушінің A, B немесе C санаты бар болса, мопедті басқаруға автоматты түрде рұқсат беріледі.