Миллиондаған тонна мұнай игерілмей қалуда: депутат дабыл қақты

ҚДП Ақ жол партиясы фракциясының мүшесі Серік Ерубаев Премьер-Министр Олжас Бектеновке депутаттық сауал жолдап, мұнай алу коэффициентін (МАК) арттыру жөніндегі мемлекеттік саясатты нақты іске асыру қажеттігін көтерді.

Депутаттық сауалда фракцияның мұнай-газ әлеуетін тиімді пайдалану, көмірсутектер өндірудің технологиялық деңгейін арттыру және ұлттық мүдделерді қорғау мәселелерін бірнеше жылдан бері жүйелі түрде көтеріп келе жатқаны атап өтілген. Алайда Үкімет тарапынан осы уақытқа дейін нақты әрі мазмұнды жауаптар берілмегені айтылған.

Серік Ерубаевтың мәлімдеуінше, мұнай алу коэффициентін арттыру – саланың ішкі маңызды резервтерінің бірі. Үкімет бұл бағытты 2015 жылы стратегиялық басымдық ретінде айқындағанымен, арада он жыл өтсе де, оны іске асыратын кешенді мемлекеттік жоспар қабылданбаған.

Сауалда келтірілген деректерге сәйкес, Қазақстанда мұнай алу коэффициенті шамамен 30 пайыз деңгейінде, ал әлемдік тәжірибеде бұл көрсеткіш 50–65 пайызға, жекелеген кен орындарында 70–75 пайызға дейін жетеді. Энергетика саласы мамандарының бағалауынша, коэффициенттің небәрі 1 пайызға өсуі 150–160 млн тонна қосымша мұнай өндіруге мүмкіндік береді.

Депутат Өзен кен орнындағы жағдайға да назар аударып, парафин мөлшері жоғары қабаттарға тазартылмаған теңіз суын айдау тәжірибесінің қолданылып отырғанын сынға алды. Оның айтуынша, бұл әдіс халықаралық мұнай-газ тәжірибесіне қайшы және өнімді қабаттың тозуына, өндіру көлемінің төмендеуіне, шығындардың өсуіне алып келеді.

Осыған байланысты «Ақ жол» фракциясы Үкіметтен мұнай алу коэффициентін арттыруға бағытталған орта және ұзақ мерзімді мемлекеттік жоспар әзірлеуді талап етті. Атап айтқанда, алдағы бес жылда негізгі кен орындары бойынша МАК-ты кемінде 5–10 пайызға арттыру, озық екінші және үшінші реттік өндіру технологияларын енгізу, сондай-ақ қолданыстағы мұнай-газ келісімшарттарының талаптарын қайта қарау ұсынылды.

Депутаттың пікірінше, мұнай алу коэффициентін арттыру дәлелденген қорлардың игерілмей қалуын болдырмай, бюджет кірістерін ұлғайтуға және саланың инвестициялық тартымдылығын сақтауға мүмкіндік береді.