«Миллиардтаған доллар жоғалтып жатырмыз»: Мәжіліс депутаты Үкіметтен көлік-логистика саласын шұғыл қайта құруды талап етті

Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты, «AMANAT» партиясы фракциясының мүшесі Әбутәліп Мутәлі Премьер-Министрдің бірінші орынбасары Нұрлыбек Нәлібаевқа ресми депутаттық сауал жолдап, еліміздің көлік-логистика саласын түбегейлі реформалау қажеттігін мәлімдеді.

Депутат өз мәлімдемесінде Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстанды Еуразияның негізгі транзиттік хабына айналдыру туралы тапсырмасын негізге алды. Сондай-ақ 2025 жылдың қорытындысы бойынша еліміздегі транзит көлемі 36,9 млн тоннаға жеткенімен, әлі де жаһандық тасымалдаудан миллиардтаған доллар жоғалтып жатқанымызды ашық айтты.

Әбутәліп Мутәлі Қазақстанның халықаралық транзит үшін жай ғана «дәліз» болып қалмауы керектігін баса айтты. Оның пайымдауынша, қазіргі уақытта қолданыстағы Smart Cargo, логистикалық паспорт сияқты цифрлық құралдар мен еркін экономикалық аймақтар бытыраңқы дамып жатыр және бірыңғай экожүйені құрамайды. Салдарынан кәсіпкерлердің жолдағы жүктердің қайда екенін көруге толық мүмкіндігі жоқ.

«Біздің стратегиялық міндет – "дәлізге өндіріс, цифрлық сервистер және экспортты қосып" қосымша құнды қалыптастыру моделіне көшу болу керек. Қолданылып жүрген тәсілдер сақталса, қосымша құн қалыптастырылмай транзиттік қана мемлекет болып қалып, өнеркәсіптік өсім мен экспорт әлеуетінен қапы қалу тәуекелі сақталады. Басқаша айтқанда, бұл транзит арқылы құрылуы мүмкін мыңдаған жұмыс орындары, жаңа салықтар мен жаңа құзыреттер», – деп ескертті депутат.

Халықаралық тәжірибеге сүйенген мәжілісмен БАӘ-нің Джебель-Али, Сингапурдың Туас және Германияның Дуйсбург порттары сияқты жүктерді өңдеп, кері экспорттайтын бірыңғай модельді мысалға келтірді.

Осыған байланысты Әбутәліп Мутәлі Үкіметке бірқатар нақты шараларды орындауды ұсынды. Оның ішінде хабтарды дамытудың 2035 жылға дейінгі ұлттық бағдарламасын әзірлеу, жүк келгенше барлық төлемдерді алдын ала есептейтін цифрлық жүйені енгізу және Үкімет жанынан бірыңғай үйлестіруші орталық құру мәселелері бар. Депутат бұл бағытта атқарылған жұмыстар туралы заңда белгіленген тәртіппен жазбаша жауап беруді талап етті.