Қуаңшылыққа қарамастан: Қазақстан 20 млн тоннаға жуық астық жинады

Қазақстанда егін жинау науқаны аяқталуға жақын. Қазір дәнді дақыл алқаптарының 83 пайызы жиналып, 19,9 млн тонна астық бастырылды. Бұл туралы Үкімет отырысында ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров мәлімдеді.

Елдегі 15,6 млн гектардан астам дәнді дақыл алқабының 13,5 млн гектары жиналған. Орташа өнімділік гектарына 14,7 центнер болды. Жалпы биыл 24,2 млн гектар жердің өнімі жиналуға тиіс.

Батыс Қазақстан облысында дәнді дақылдар толық жиналып бітті. Шығыс Қазақстан, Павлодар, Жамбыл және Қарағанды облыстарында алқаптардың 95 пайыздан астамы жиналған. Солтүстік және орталық өңірлердің бірқатарында қуаңшылық болғанына қарамастан, егін жинау жалғасып жатыр.

Биыл майлы дақылдардан рекордтық өнім күтіледі. Кейінгі екі жылда олардың егіс көлемі 2,2 млн гектарға ұлғайып, 5,2 млн гектарға жеткен. Қазір 2,4 млн гектар алқаптан 2,4 млн тонна майлы дақыл жиналды. Науқан соңында өнім көлемі 5 млн тоннадан асады деген болжам бар.

Егіс құрылымы да өзгерген. Дәнді дақылдардың үлесі 72 пайыздан 66 пайызға дейін төмендесе, майлы дақылдар 13 пайыздан 18 пайызға дейін өскен. Жүгері алқабы кейінгі екі жылда 120 мың гектарға ұлғайды. Оның ішінде өңдеу кәсіпорындарын шикізатпен қамту да көзделген.

Көктемгі егіс пен күзгі жиын-терім жұмыстарына 5,8 мыңға жуық ауыл шаруашылығы тауарын өндірушіге 665 млрд теңге қаржы берілді. Жеңілдетілген лизинг арқылы жалпы құны 288 млрд теңге болатын 8,6 мың ауыл шаруашылығы техникасы табысталды. Егін жинауға шамамен 130 мың трактор, 29 мың астық комбайны және 17 мың орақ машинасы жұмылдырылған.

Өңірлерге егін жинау науқанына 401,1 мың тонна дизель отыны бөлініп, оның 268 мың тоннасы жеткізілді.

Ендігі міндеттің бірі – жиналған өнімді сақтау. Қазақстандағы астық сақтау орындарының жалпы сыйымдылығы 30,5 млн тонна. Лицензиясы бар астық қабылдау кәсіпорындарына жаңа өнімнің 4,9 млн тоннасы түсті. Бұл былтырғы осы кезеңмен салыстырғанда 20 пайызға көп.

Көкөніс сақтауға арналған жалпы сыйымдылығы 746 мың тонна болатын 95 нысан пайдалануға берілген. Елде қазір 2,5 млн тоннадан астам өнім сыятын 941 көкөніс және картоп қоймасы жұмыс істейді.

Сонымен қатар шаруалар келесі жылдың егісіне қамданып жатыр. 2027 жылғы егінге 2,3 млн тонна тұқым қажет. Қазір соның 2 млн тоннаға жуығы, яғни 90 пайызы дайындалған.

Биыл 2,3 млн тонна тыңайтқыш енгізу жоспарланса, қазір оның 2,1 млн тоннасы пайдаланылды. Қазан айынан бастап 2027 жылғы егіс науқанын ерте қаржыландыру жалғасады. Бұл шаруаларға техникасын жөндеп, қажетті қорын алдын ала жинауға мүмкіндік береді.