Қазақстандықтар үшін өмірлік зейнетақы төлемдерінің жаңа түрлері енгізіледі

Елімізде жиналған зейнетақы ақшасын өмір бойы алып тұрудың мүлдем жаңа әдістері пайда болуы мүмкін. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі сарапшылармен бірлесе отырып, 2030 жылға дейінгі сақтандыру саласын дамыту жоспарын әзірледі. Бұл құжат азаматтарға қаражатын сақтандыру компанияларына аударып, инвестициялық табыс табуға немесе өмір бойғы кепілдендірілген төлемдерді таңдауға мүмкіндік береді.

Қазіргі уақытта зейнетақыны сақтандыру келісімшартын рәсімдегенде БЖЗҚ-дағы жинақ сақтандыру ұйымының меншігіне өтіп, олар азаматқа өмір бойы ай сайын зейнетақы төлеуге міндеттенеді. Соңғы жылдары мұндай сақтандыру өніміне деген сұраныс күрт артты. 2026 жылдың басындағы мәлімет бойынша, елде 164 мыңнан астам белсенді шарт тіркеліп, сыйақы көлемі 1,17 трлн теңгеге жеткен. Бұл 2021 жылмен салыстырғанда келісімшарттар санының 2,5 есеге, ал қаржы көлемінің 3,5 есеге өскенін көрсетеді.

Жаңа бастама аясында қолданыстағы жүйеге айтарлықтай өзгерістер енгізу көзделіп отыр. Енді азаматтарға үш түрлі таңдау ұсынылмақ:

• Кепілдендірілген өмірлік зейнетақы шарты: Базалық өнім ретінде қалып, инфляцияға байланысты төлемдерді индекстеудің икемді жолдары қарастырылады.

• Инвестициялық зейнетақы шарты (unit-linked): Жинақталған ақшаны нарықтық индекстерге немесе инвестпортфельдерге салу арқылы қосымша пайда табуға мүмкіндік береді. Келешекте бұл қаражатты қайтадан өмір бойғы кепілді төлемге айналдыруға болады.

• Гибридті зейнетақы шарты: Жинақ екіге бөлініп, бір бөлігі өмір бойы төленетін кепілді зейнетақыны қамтамасыз етсе, екінші бөлігі инвестицияға бағытталады.

Сондай-ақ тұрғындарға өз жинақтарын салыстырып, болашақ өмірлік төлемдерін есептеуге көмектесетін бірыңғай цифрлық сервис іске қосылмақ.

Сонымен қатар, Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі бұл жүйені «жинақты қолма-қол ақшаға айналдырудың жаңа жолы» деген қауесеттерді теріске шығарды. Сенатта берген жауабында вице-министр бұл тетік тек шотында жеткілікті қаражаты мен тиісті еңбек өтілі бар азаматтарға арналған бұрыннан келе жатқан ресми құрал екенін баса айтты.