Қазақстандықтар неге жат елдің соғысына қатысуда? Депутат басты себептерді атады

Қазақстандықтарды шетелдегі қарулы қақтығыстарға тарту деректері бірнеше есе өскен. Мәжіліс депутаты Амантай Жаркынбек әлеуметтік және қаржылық қиындықтар азаматтардың жат елдегі соғысқа аттануына басты себеп болып отырғанын айтып, Үкіметке депутаттық сауал жолдады.

Депутат келтірген мәліметтер бойынша, қазақстандықтардың шетелдегі соғысқа қатысуына қатысты қозғалған қылмыстық істер саны жыл санап артып келеді:

• 2023 жылы – 23 қылмыстық іс;

• 2024 жылы – 36 қылмыстық іс;

• 2025 жылы – 141 қылмыстық іс тіркелген.

Сондай-ақ, өткен жылы (2025 жылы) шетелдегі ұрыс қимылдарына қатысқаны үшін 26 азамат сотталған.

Неліктен қазақстандықтар жат елдің соғысына барады?

Амантай Жаркынбектің айтуынша, бұл қадамға барудың негізгі себептері мынадай:

• Әлеуметтік және қаржылық қиындықтар: Ақша табу мақсатында жалдамалы ретінде аттану;

• Вербовка (арбау): Азаматтарды алдап немесе мәжбүрлеп қарулы қақтығыстарға тарту;

• Қауіпті тұзақ: Көптеген отандастарымыз жат елде қару асынып, қақпанға түскенін кеш түсінеді, бірақ кері қайту мүмкіндігінен айырылады.

Мәжілісмен бұл мәселені шешу үшін ҚР Қылмыстық кодексінің 170–172 баптарына (жалдамалылық) халықаралық тәжірибе негізінде өзгерістер енгізуді ұсынды.

1. Жазаны жеңілдету: Террористік ұйымдарға мүше болмаған және өз еркімен елге оралғысы келетін азаматтар үшін жазаны жеңілдету мүмкіндігін қарастыру.

2. Оңалту бағдарламасы: Шетелден оралғандар үшін арнайы психологиялық және әлеуметтік бейімдеу мемлекеттік бағдарламасын құру