Қазақстандық онкологтар: Стресс пен қатерлі ісіктің арасындағы байланыс қандай?

Жетекші қазақстандық онкологиялық орталықтардың мамандары стресстік жағдайлардыңқатерлі ісіктің дамуына әсері туралы түсіндірме жариялады.

Күнделікті тәжірибеде дәрігерлер пациенттерден «қатты күйзеліс онкологиялық ауруды тікелей тудыруы мүмкін бе?» деген сауалды жиі естиді. Осы орайда онкологтар ғылыми негізделген жауаптарын ұсынды.

Мамандардың пікірінше, қазіргі таңда стресстің рак ауруын тікелей тудыратынына ешқандай ғылыми дәлел жоқ. Эмоционалдық сілкіністер, өмірлік қиындықтар немесе кез келген стресстік жағдай сау жасушаларды қатерлі ісікке айналдыруға қабілетсіз.

Сонымен қатар дәрігерлер созылмалы стресстің ағзаға жанама әсері зор екенін ескертеді. Тұрақты эмоционалдық шиеленіс келесідей жағымсыз үдерістерге алып келеді:

• ұйқының бұзылуы;
• артериялық қан қысымының тұрақсыздығы;
• физикалық белсенділіктің төмендеуі;
• метаболикалық өзгерістер (артық салмақ жинау);
• иммундық жүйенің әлсіреуі;
• зиянды әдеттерге (темекі шегу, алкоголь тұтыну) бейімділіктің артуы.

Аталған факторлар жиынтығы ағзаның төзімділігін төмендетіп, әртүрлі аурулардың, соның ішінде онкологиялық дерттердің даму қаупін арттыратын қолайлы орта қалыптастырады.

Мамандардың айтуынша, қатерлі ісіктің қалыптасуы — ұзаққа созылатын үдеріс. Ісіктер көбінесе клиникалық диагноз қойылғанға дейін 5–15 жыл бұрын дами бастайды. Осыған байланысты, ауру анықталғанға дейін орын алған стресстік оқиғаларды дерттің тікелей себебі деп қарастыру ғылыми тұрғыдан дұрыс емес.

Дәрігерлер пациенттерге өздерін кінәлауды (самобичевание) тоқтатып, емдеу процесіне назар аударуға кеңес береді. Психологиялық жайлылықты сақтау, мазасыздықты азайту және маманның қолдауы — реабилитацияның маңызды бөлігі.

Қазіргі таңда онкологиялық ауруларды емдеуде жаңа тәсілдер қолданылуда. Мысалы, Қытайда асқазан обырын емдеуде CARsgen Therapeutics компаниясы әзірлеген «сатри-цел» препаратын коммерциялық қолдануға рұқсат берілді. Бұл CAR-T терапиясы иммундық жасушаларды модификациялау арқылы рак клеткаларын дәл нысанаға алып, жоюға мүмкіндік береді.