Қазақстан «Теңіз» мұнайынан алатын үлесін көбейткісі келеді

Қазақстан Теңіз кен орнын игеру жөніндегі келісімді 2033 жылдан кейін ұзартуға дайын, алайда инвесторларға жаңа қаржылық және өндірістік талаптар қоюы мүмкін. Bloomberg дереккөздерінің мәліметінше, келіссөздерде мемлекетке бір жолғы 10 млрд доллар төлеу және Қазақстанның жобадағы үлесін қазіргі 20 пайыздан 35 пайызға дейін арттыру мәселесі талқыланып жатыр. Келіссөздер әзірге бастапқы кезеңде.

Қазір «Теңізшевройлдың» 50 пайызы америкалық Chevron компаниясына, 25 пайызы ExxonMobil-ге тиесілі. «ҚазМұнайГаздың» үлесі – 20 пайыз, ал ресейлік «Лукойлға» 5 пайыз тиесілі. Bloomberg мәліметі бойынша, Қазақстан ұсынып отырған шарт қабылданса, мемлекеттің үлесі 15 пайыздық тармаққа артады.

Дегенмен 10 млрд доллар төлем мен үлесті 35 пайызға дейін арттыру әзірге түпкілікті бекітілген шарт емес. Бұл – Bloomberg дереккөздері хабарлаған келіссөздердегі ұсыныстар.

«Теңізшевройл» туралы келісім 1993 жылы жасалған. Теңізде кейінгі жылдары өндірісті кеңейту жобасы жүзеге асырылып, 2025 жылғы қаңтарда Үшінші буын зауытында алғашқы мұнай өндірілді. 2026 жылдың алғашқы жартысында ТШО 16,6 млн тонна мұнай өндірген, ал жыл қорытындысында бұл көрсеткішті 40 млн тоннаға дейін жеткізу жоспарланған.

Қазақстан бұған дейін де ірі мұнай-газ жобаларынан ел экономикасына түсетін пайданы арттыру бағытында жұмыс жүргізіп келген. Соның ішінде Теңіз жобасында қазақстандық тауар өндірушілердің үлесін көбейту үшін сатып алу тәртібіне өзгерістер енгізіліп, жергілікті кәсіпорындарды тарту тетіктері кеңейтілді.

Малика Азимбекова