Қазақстан экономикасы мұнайға тәуелді емес: халықаралық сарапшылар инвестиция көлемі мен өнеркәсіптің өскенін атап өтті

Қазақстан жаһандық аренада таза шикізаттық модельден бас тартып, неғұрлым орнықты әрі әртараптандырылған экономикалық жүйеге көшуді қарқынды жүргізіп жатыр. Халықаралық Reuters агенттігінде жарияланған World Impact Media Organization сараптамалық баяндамасында шетелдік мамандар елдің экономикалық трансформациясын жоғары бағалады.

Бұл ресми құжатта жаһандық нарықтардың құбылмалылығы мен инвестиция үшін бәсекенің күшеюіне қарамастан, Қазақстанның ішкі жалпы өнімі (ІЖӨ) мен капитал ағынының тұрақты өсімі сақталғаны атап көрсетілген.

Негізгі экономикалық көрсеткіштер мен өсім драйверлері:

• ІЖӨ серпіні: 2025 жылы елдің ЖІӨ-сі 6,5%-ға өссе, 2026 жылдың алғашқы бес айында тағы 3,7%-дық өсім тіркелді.

• Салалық ілгерілеу: Өсім тек мұнай секторымен шектелмейді. Нақты сектор 4%-ға, қызмет көрсету саласы 3,6%-ға артты. Жекелеген бағыттар бойынша құрылыс саласы 13,4%-ға, өңдеу өнеркәсібі 9%-ға, көлік пен қоймалау 8,4%-ға, ал сауда 5,6%-ға өсті.

• Инвестициялық серпіліс: 2025 жылы тікелей шетелдік инвестиция (ТШИ) көлемі $20,5 млрд-қа жетіп, 14,4%-ға ұлғайды. Сонымен қатар БҰҰ-ның ЭСКАТО (UNESCAP) деректері бойынша, Қазақстан $19 млрд көлемінде жаңа (greenfield) жобаларды тартты, бұл — бүкіл Орталық Азия өңіріндегі осындай инвестициялардың 89%-ы.

World Impact Media Organization бас редакторы Жасмин Абдулдың мәлімдеуінше, жоғары инфляция мен іскерлік белсенділіктің жаһандық баяулауы аясында Қазақстанның бұл жетістігі - айқын экономикалық серпіліс. Бұл ретте 2026 жылдың бес айында капиталды салымдар 7%-ға, ал жеке инвестициялар 17,4%-ға өсіп, энергетика, АКТ, өнеркәсіп пен агроөнеркәсіп кешенінде жоғары белсенділік байқалды.

Сарапшылар елдегі инвестициялық ахуалдың болжамдылығын арттырған жүйелі реформаларды ерекше атап өтті. 2030 жылға дейінгі инвестициялық саясаттың жаңартылған тұжырымдамасы, Инвестициялық штабтың үйлестіруі, Ұлттық цифрлық инвестициялық платформа және ірі жобаларға арналған арнайы келісімдер тәуекелдерді айтарлықтай азайтты. Сонымен қатар, ағылшын құқығы қағидаттарымен жұмыс істейтін «Астана» халықаралық қаржы орталығы (АХҚО) мен арнайы экономикалық аймақтар инвесторлардың сенімін нығайтудың басты кепіліне айналды.

Қазақстан соңғы уақытта Сингапур, Қатар, Қытай және Сауд Арабиясы секілді стратегиялық серіктестерімен Инвестицияларды өзара қорғау туралы халықаралық келісімдер ауқымын кеңейтті. Сондықтан бүгінгі таңда халықаралық қоғамдастық Қазақстанды тек шикізат экспорттаушы емес, өндіріс, логистика, заманауи сервистер мен жасыл энергетика алға шыққан теңдестірілген жаңа заман экономикасы ретінде таниды.