Еуроодақ ресейліктерге кіру тәртібін қиындатпақ: Шенген аймағында не өзгеріп жатыр?

Еуропа Одағы Ресей Федерациясының азаматтарына қатысты визалық саясатты қатаңдату бағытындағы жаңа бастамаларды талқылауға кірісті. Әзірге шекараны толық жабу туралы шешім қабылданбағанымен, ЕО деңгейінде үш негізгі бағыт қарастырылуда: туристік визалар санын азайту, дипломаттардың орын ауыстыруын шектеу және Украинадағы әскери іс-қимылдарға қатысқан тұлғалардың ЕО аумағына кіруіне тыйым салу.

ЕО Сыртқы істер және қауіпсіздік саясаты жөніндегі жоғарғы өкілі Кая Каллас ЕО Сыртқы істер кеңесінің отырысында бұл бастамалардың одақ ішіндегі қауіпсіздік тәуекелдерін төмендету мақсатында қолға алынып жатқанын мәлімдеді.

Визалық саясатты қатаңдату бойынша ең қатал позицияны Финляндия ұстануда. Елдің Сыртқы істер министрі Элина Валтонен Украинадағы соғыс аяқталғанға дейін ЕО бойынша ресейліктерге туристік виза беруді толық тоқтатуға шақырды. Статистикалық мәліметтерге сәйкес, 2025 жылы Шенген аймағы елдері РФ азаматтарына 500 мыңға жуық туристік виза берген.

Қазіргі уақытта Финляндия, Балтық бойы мемлекеттері, Польша, Чехия және Солтүстік Еуропа елдері кіретін 11 мемлекет визалық талаптарды біріздендіруді талап етуде. Дегенмен, ЕО-ға мүше кейбір елдердің экономикалық мүдделеріне байланысты министрлер деңгейінде толық тыйым салу емес, тек берілетін визалар санын азайту және тек белгілі бір мемлекет аумағында ғана жарамды шектеулі визаларды (LTV) енгізу тетіктері сарапшылар деңгейінде сарапталуда.

Украинадағы әскери іс-қимылдарға қатысқан немесе қызметін аяқтаған РФ әскери қызметшілеріне ЕО-ға кіруге тыйым салу бойынша саяси келісімге қол жеткізілді. Нормативтік-құқықтық негіз санкциялардың 21-пакетінде бекітілген. Қазіргі таңда консулдықтар мен шекара қызметтері үшін нақты тұлғалардың әскери іс-қимылдарға қатысын растайтын бірыңғай тексеру тетіктерін әзірлеу жұмыстары жүргізілуде.

Сонымен қатар, ресейлік дипломаттардың Шенген аймағында қозғалу тәртібін қиындату ұсынылды. Басқа елдерге сапарлау кезінде бұрынғыдай жай хабарлау жүйесінен, қабылдаушы тараптан алдын ала ресми рұқсат алу режиміне өту мүмкіндігі талқыланып жатыр.

Еуропа Одағы 2022 жылдың қыркүйегінде РФ-мен арадағы виза беруді жеңілдету туралы келісімді тоқтатқан болатын. 2025 жылдың қараша айында Еурокомиссия көпмәртелік (мульти) визаларды беру мүмкіндігін шектеді. Осының нәтижесінде, 2025 жылдың басында берілген визалардың 57%-ын мультивизалар құраса, желтоқсан айында бұл көрсеткіш 12%-ға дейін төмендеген.