Елімізде жолақы төлемей жүретіндер көбейді

Елімізде қоғамдық көлікте тегін жүруді жөн көретіндердің саны рекордтық көрсеткішке жетті. Биылғы жылдың алғашқы төрт айында 15,7 мыңнан астам жолақы төлемеу дерегі анықталды. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда бірден 76 пайызға көп және мұндай жоғары көрсеткіш соңғы жылдары мүлдем тіркелмеген.

Жолақысын төлеуден қашатындар негізінен ірі мегаполистерде шоғырланған. Статистикаға сүйенсек, еліміздегі барлық заң бұзушылықтың 77 пайызы тек екі қалаға тиесілі. Олар — Астана мен Шымкент. Ең қызығы, еліміз бойынша ұсталған әрбір екінші «қоян» (49 пайызы) бас қала Астананың автобустарында анықталған.

Сарапшылардың айтуынша, бұл көрсеткіштің өсуі адамдардың жаппай тәртіп бұзғанынан емес, тексерістің күшеюінен хабар береді:

 Автобус парктерінің кондукторлары мен тексерушілерінің жолаушыға өз бетінше айыппұл салуға құқығы жоқ.

 Бұл процесс тек полиция қызметкерлерінің қатысуымен жүзеге асады. Сондықтан тәртіп сақшылары белсенді жұмыс істейтін аймақтарда статистика да жоғары.

 Тағы бір себеп — электронды төлем жүйесінің енгізілуі. Егер 2015–2017 жылдары небәрі 2,8 мың заң бұзушылық тіркелсе, электронды жүйе дамыған соң бұл көрсеткіш он еседен асып кеткен.

Жолақыдан қашатындардың кесірінен Астана автобустары 5 миллиард теңгеге жуық шығынға батқан болатын. Осыған байланысты бақылау бұрынғыдан да қатаңдай түспек.

Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 622-бабына сәйкес, қоғамдық көліктегі тәртіпті бұзғандарға қаржылай жаза қарастырылған:

 Автобуста билетсіз жүргені үшін 2 АЕК көлемінде айыппұл салынады;

 Автобустың баспалдағында тұрып жүру, көлік қозғалып бара жатқанда кіріп-шығу немесе қауіпті, кірлететін заттарды тасымалдау сияқты басқа да ереже бұзушылықтар үшін 1 АЕК көлемінде айыппұл төлеуге тура келеді.