Елімізде такси қымбаттауы мүмкін. Не үшін?

Қазақстанда таксопарктерді жеңілдетілген салық режимінен шығару такси бағасының көтерілуіне, компаниялардың жаппай банкрот болуына және жүргізушілер санының азаюына соқтыруы ықтимал. Бұл туралы Ассоциация президенті Мейрамбек Әбілқасов пен сала өкілдері баспасөз мәслихатында мәлімдеді.

Нақтырақ айтқанда, салық органдары жариялайтын жаңа ОКЭД тізімінің жобасына 77111 – «Жеңіл автокөліктерді және жеңіл автокөлік құралдарын жалға беру» қызметі енгізілмеген. Бұл жағдайда таксопарктер жалпыға бірдей салық режиміне көшеді.

Сарапшылардың айтуынша, күнделікті автокөлік жалдау құны 17 мың теңгеден 22 мың теңгеге дейін өседі. Такси жүргізушілері қазіргі табысынан айырылып, күніне небәрі 4–5 мың теңге үшін жұмыс істеуге мәжбүр болады.

«Бұл – жүргізушілер үшін әділетсіз жағдай», – деді Әбілқасов.

Ассоциацияның есебіне сүйенсек, қазір такси жүргізушісінің таза айлық табысы 250–300 мың теңгені құрайды. Олар күн сайын автокөлік жалдау ақысына – 17 мың, агрегатор комиссиясына – 7–8 мың, тамаққа 2–3 мың теңге жұмсайды.

«Егер аренда қымбаттаса, бұл жұмысты істеу мүмкін болмайды», – дейді такси жүргізушісі Махамбет Айтқожин.

Таксопарктердің шығындары да күрт өседі. Мәселен, бүгінгі күні бір ғана компания жеңілдетілген 4% ставка бойынша 27 млн теңге салық төлесе, жаңа режим енгізілсе, бұл сома 176 млн теңгеге жетпек.

«Бұл – автопарктер үшін көтере алмайтын сома. Олардың шығыны негізінен қызметкерлерге жалақы төлеу, кеңсе ұстау, автокөлік лизингі мен жөндеу жұмыстарына жұмсалады. ҚҚС енгізу жағдайды ушықтырады», – деп түсіндірді Әбілқасов.

Nomad Taxi басшысы Ілияс Оспановтың сөзінше, автопарктер көлікті әдетте үш жылға лизингке алады, ал табыс тек міндеттемелерді жапқаннан кейін ғана қалыптасады.

«Егер жаңа режим күшіне енсе, аренда бағасы 40%-ға өседі. Бұл – жүргізушілерге ауыр соққы. Жаппай банкроттық басталады», – деді ол.

Құқықтанушы Қайсар Егісбаев үкіметтің мұндай шешімі халықаралық тәжірибеге қайшы келетінін атап өтті.

«Көп елде такси қызметіне әлеуметтік сала ретінде жеңілдіктер беріледі. Бізде жалғыз жеңілдік – салықтың жеңілдетілген режимі еді. Сондықтан оны не осы ОКЭД бойынша қалдыру керек, не жаңа код енгізу қажет», – деді ол.

Ассоциация қазір Ұлттық экономика және Қаржы министрліктерімен байланыс орнатуға тырысқанымен, ресми жауапта тек тізімдегі ОКЭД нөмірлері көрсетіліп, нақты шешім қабылданбаған.

Сала өкілдері бұл шешім қабылданса, такси бағасы күрт қымбаттап, автопарктердің сапасы төмендеп, нарықта ескі көліктер қайта көбейетінін ескертеді.