Эбола қайта өршіді: әлемге қауіп бар ма

Эбола безгегі бірнеше аптадан бері Конго Демократиялық Республикасында таралып жатыр. Аймақтағы азаматтық қақтығыстар індетпен күресті қиындатып отыр. Соның салдарынан дәрігерлер мен халықаралық ұйымдарға науқастарды дер кезінде анықтап, вирустың таралуын бақылауға алу оңай болмай тұр. Бұған қоса, қазіргі індетті қоздырған Бундибуджио вирусы – Эболаның сирек әрі аз зерттелген түрлерінің бірі. Бұл жөнінде BBC-дің орыс қызметі хабарлады.

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы жағдайды халықаралық маңызы бар төтенше ахуал деп жариялады. Алдын ала мәлімет бойынша, шамамен 250 адамнан вирус анықталып, 80-ге жуық адам қайтыс болған. Ауру жұқтырғандардың басым бөлігі Конгода тіркелгенімен, көрші Угандада да науқастар анықталды. Мамандардың айтуынша, қазіргі жағдай COVID-19 секілді жаһандық пандемия қаупін тудырмайды. Бұған дейінгі ең ірі Эбола індеті 2014–2016 жылдары Батыс Африкада тіркелген еді. Алайда аурудың басым бөлігі Африка аумағынан шықпаған. 

Эбола – сирек кездесетін, бірақ өте қауіпті вирус. Ол көбіне науқастың қан, сілекей немесе басқа да биологиялық сұйықтықтары арқылы жұғады. Алғашқы белгілері тұмауға ұқсайды: дене қызуы көтеріліп, әлсіздік пен бас ауруы байқалады. Кейін ауру асқынып, құсу, іш өту, ішкі ағзалардың зақымдануы және қан кету пайда болуы мүмкін. 

Қазіргі індеттің алаңдаушылық тудырып отырған басты себебі – Бундибуджио вирусына қарсы ресми мақұлданған вакцина мен дәрінің жоқтығы. Дәрігерлер әзірге науқастың жағдайын тұрақтандыруға, сұйықтық көлемін толықтыруға және қосымша инфекциялардың алдын алуға тырысып жатыр. Ерте көрсетілген медициналық көмек адамның тірі қалу мүмкіндігін арттырады. Тағы бір мәселе – індеттің кеш анықталуы. Алғашқы науқас медбике болған. Оның белгілері 24 сәуірде байқалғанымен, індет бірнеше аптадан кейін ғана ресми расталды. Сарапшылар осы уақыт ішінде вирус ресми мәліметтен әлдеқайда кең таралған болуы мүмкін деп есептейді. 

Індетті бақылауды халықтың жиі қоныс аударуы да қиындатып отыр. Ауру таралған аймақтардың көбі – кен өндіретін қалалар. Мұнда тұрғындар жиі көшіп-қонып, шекара арқылы тұрақты қатынайды. Сондықтан Уганда, Руанда және Оңтүстік Судан елдері де қауіп деңгейі жоғары аймақтар қатарына кіріп отыр. Дегенмен мамандардың айтуынша, Конго Эбола індеттерімен күресте айтарлықтай тәжірибе жинақтаған. Қазір елдегі әрекет ету жүйесі алдыңғы он жылдықпен салыстырғанда әлдеқайда күшейген. Ендігі басты міндет – вирустың таралуын мүмкіндігінше жылдам бақылауға алып, індетті оқшаулау. 

Жарылқасын Шұғыла