Бала асырап алудың жаңа ережелері белгілі болды

Қазақстан Республикасында бала асырап алуға үміткер кандидаттар мен олардың бірге тұратын ортасына қойылатын талаптар айтарлықтай күшейтілді. Жаңа нормативтік-құқықтық ережелер Үкіметтің №165 қаулысымен бекітіліп, заңды күшіне енді, деп хабарлайды 24Kz.

Енгізілген өзгерістерге сәйкес, жетім және ата-анасының қамқорлығысыз қалған балаларды отбасына қабылдау процесін реттейтін бірқатар негізгі құқықтық талаптар белгіленді:

 Жақын туыстардың басымдығы: Баланың ата-әжесі, аға-інілері, апа-сіңлілері және өзге де жақын туыстары асырап алу кезінде бірінші кезектегі құқыққа ие болады. Бұл норма олардың Қазақстан Республикасынан тыс жерде тұруына немесе өзге мемлекеттің азаматтығында болуына қарамастан қолданылады.

 Заңды неке мәртебесі: Жақын туыстары жоқ балаларды асырап алу кезінде артықшылық тек заңды некеде тұрған тұлғаларға беріледі. Азаматтық некедегі (нақты бірге тұру үлгісіндегі) тұлғалардың бір баланы бірлесіп асырап алуына заңнамалық тұрғыдан жол берілмейді.

 Бірге тұратын тұлғаларды кешенді тексеру: Үміткердің ғана емес, онымен бір тұрғын үйде тұратын барлық отбасы мүшелері мен өзге де тұлғалардың денсаулық жағдайы, табыс деңгейі, соттылығының болу-болмауы және психологиялық дайындығы міндетті түрде тексеруден өткізіледі.

 Тұрғын үй алаңының нормативі: Бала асырап алғаннан кейін отбасының әрбір мүшесіне шаққандағы тұрғын үй алаңының көлемі кемінде 15 шаршы метрді құрауы тиіс деген нақты шектеу бекітілді.

 Молекулалық-генетикалық сараптама: Ер адам балаға қатысты әкелікті анықтағаннан кейін, оның заңды жұбайы сол баланы асырап алуға өтініш білдірген жағдайда, құжаттар пакетіне әкелікті растайтын ДНК-тест нәтижесін қоса беру міндеттеледі.

Заңгерлік қоғамдастық өкілдерінің мәлімдеуінше, бұл түзетулер асырап алушымен бірге тұратын үшінші тұлғалар тарапынан баланың құқықтары мен заңды мүдделеріне нұқсан келтіру, сондай-ақ оларға қиянат жасау фактілерінің жиілеуіне байланысты қабылданған. Жаңа заңнамалық түзетулер кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігін жоғары деңгейде қамтамасыз етуге бағытталған.

Ресми статистикалық мәліметтерге сәйкес, бүгінгі таңда Қазақстанда 20 мыңнан астам жетім және ата-анасының қамқорлығысыз қалған бала тіркелген. Олардың шамамен 80%-ы отбасылық тәрбиелеу нысандарына (асырап алу, қорғаншылық, қамқоршылық, патронат немесе қабылдаушы отбасы) орналастырылған. Қалған балалар арнайы мемлекеттік мекемелерде - балаларды қолдау орталықтарында, кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталықтары мен сәбилер үйлерінде тәрбиеленуде. Асырап алушыларға қойылатын талаптарды кезең-кезеңімен қатаңдату шаралары бұған дейін Мемлекет басшысының тапсырмасы аясында басталған болатын.