Амнистия жобасы жарияланды: Кімдердің айыппұлы кешіріледі, кімдердің жазасы қысқарады

Қазақстанда амнистия туралы заң жобасы жарияланып, онда айыппұлдарды кешіру және сотталғандарға жаза мерзімін қысқарту шарттары көрсетілді.

Құжатқа сәйкес, амнистия екі бағытты қамтиды: әкімшілік және қылмыстық құқықбұзушылықтар. Сонымен қатар ауыр және аса ауыр қылмыстарға қатысты шектеулер қарастырылған.

Қылмыстық амнистия аясында қылмыстық теріс қылықтар мен жеңіл дәрежедегі қылмыс жасағандар, сондай-ақ зиян келтірмеген немесе келтірілген шығынды толық өтеген орташа ауырлықтағы қылмыс жасағандар жауапкершіліктен босатылуы мүмкін.

Сондай-ақ жазасының өтелмеген бөлігі бір жылға жетпейтін және тәртібі оң бағаланған сотталғандар негізгі жазадан босатылады. Басқа жағдайларда жаза мерзімі қылмыстың ауырлығына қарай қысқартылады.

Мысалы, ауыр қылмыс үшін жаза үштен біріне дейін, ал аса ауыр қылмыс үшін төрттен біріне дейін қысқартылуы мүмкін. Кей жағдайда бұл көрсеткіштер одан да төмен болуы ықтимал.

Алайда бірқатар қылмыс жасағандар амнистияға ілікпейді. Олардың қатарында сыбайлас жемқорлық, терроризм, экстремизм, адам саудасы, кәмелетке толмағандарға қатысты қылмыстар, азаптау, сондай-ақ адам өлтіру және мемлекет қауіпсіздігіне қарсы әрекеттер бар.

Әкімшілік амнистияға келсек, 2026 жылғы 17 наурызға дейін жасалған құқықбұзушылықтар бойынша төленбеген айыппұлдар кешірілуі мүмкін. Бұл жеңілдік жеке тұлғаларға, кәсіпкерлерге және бірқатар кәсіби субъектілерге қатысты болады.

Дегенмен сот арқылы тағайындалған кейбір әкімшілік жазалар амнистияға жатпайды. Мұндай құқықбұзушылықтардың тізімі заң жобасында кеңінен көрсетілген.

Бұған дейін Мәжіліс депутаты Снежана Имашева әкімшілік амнистия аясында бірнеше миллиард теңге айыппұл кешірілуі мүмкін екенін айтқан. Оның басым бөлігі жол қозғалысы ережесін бұзғаны үшін салынған айыппұлдар.