АҚШ Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымынан ресми түрде шықты

АҚШ билігі Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымынан (ДДСҰ) шығу процесін толық аяқтады. Бейсенбі күні Женевадағы ұйым штаб-пәтерінің алдынан АҚШ туы түсірілді, деп хабарлайды Reuters.

Шығу себебі және саяси шешім

Президент Дональд Трамп 2025 жылы қызметіне кіріскен алғашқы күні-ақ тиісті жарлыққа қол қойып, бұл қадамға бір жыл бұрын ескерту жасаған болатын. Вашингтон бұл шешімін ДДСҰ-ның COVID-19 пандемиясы кезіндегі «тиімсіз басқаруымен» және БҰҰ құрылымына кіретін аталған агенттіктің жіберген қателіктерімен байланыстырады.

АҚШ Мемлекеттік департаменті мен Денсаулық сақтау министрлігінің бірлескен мәлімдемесінде Американың бұдан былай ДДСҰ-мен тек шығу процесін реттеу үшін ғана шектеулі деңгейде байланыс орнататыны айтылған.

«Біз бұл ұйымға бақылаушы ретінде қатысуды да, оған қайта оралуды да жоспарлап отырған жоқпыз», - деді үкіметтегі жоғары лауазымды өкіл.

АҚШ заңнамасына сәйкес, ел ұйымнан шығар алдында бір жыл бұрын ескерту жасап, шамамен 260 миллион доллар көлеміндегі барлық берешегін өтеуі тиіс еді. Алайда Мемлекеттік департамент бұл талаппен келіспей отыр.

«Америка халқы жеткілікті деңгейде ақша төледі», - деп мәлімдеді ведомство өкілі.

Трамп әкімшілігі ДДСҰ-ның әрекеттері АҚШ экономикасына триллиондаған доллар шығын келтіргенін алға тартып, қаржыландыруды толық тоқтатты.

АҚШ-тың бұл қадамы ДДСҰ-ны үлкен қаржылық дағдарысқа ұшыратты.

• Қаржы тапшылығы: Вашингтон ұйым бюджетінің 18%-ын қамтамасыз ететін ең ірі демеуші болатын.
• Қысқартулар: Ұйым басқарушы командасын екі есе азайтып, биылғы жылдың ортасына қарай қызметкерлердің төрттен бірін жұмыстан босатуға мәжбүр.
•  Жаңа құрылым: Кейбір сарапшылар ДДСҰ-ның орнына жаңа халықаралық агенттік құруды ұсынса, енді бірі Трамп жақында негізін қалаған «Бейбітшілік кеңесі» (Board of Peace) БҰҰ-ның маңызын төмендетуі мүмкін деп қауіптенеді.

Сарапшылар не дейді?

Билл Гейтс секілді ірі донорлар АҚШ-тың жақын арада бұл шешімін өзгертпейтінін айтса, Джорджтаун университетінің профессоры Лоуренс Гостин бұл әрекетті АҚШ заңнамасын тікелей бұзу деп атады.

Bloomberg Philanthropies өкілі Келли Хеннингтің пікірінше, АҚШ-тың кетуі жаһандық денсаулық сақтау қауіпсіздігін әлсіретіп, жаңа індеттерді анықтау мен оларға жауап беру жүйесіне үлкен қатер төндіреді.