Демалыс күндері қанша сағат ұйықтаған дұрыс

Жұмыс немесе оқу аптасы ішінде созылмалы ұйқы тапшылығына тап болған жандар үшін демалыс күндері созып ұйықтау қалыпты әдетке айналған. Алайда ғалымдар мен медицина сарапшылары бұл әдістің ағзаға оң да, теріс та әсері бар екенін айтып, оны абайлап қолдануға кеңес береді, деп хабарлайды BBC.

Адам организміндегі ұйқы процесін екі негізгі жүйе реттейді: ұйқы қысымын жинайтын гомеостат және жарық пен температураға байланысты жұмыс істейтін циркадтық ырғақ (биологиялық сағат). Демалыс күндері әдеттегіден әлдеқайда кеш ояну бұл екі жүйенің де жұмысын бұзуы мүмкін. Нәтижесінде, жексенбі күні кеш ұйықтаған адам дүйсенбі таңертең қайтадан шаршаңқы күйде оянады.

Соған қарамастан, ғылыми зерттеулер ұйқыны қалпына келтірудің ағзаға айтарлықтай пайдасы бар екенін де дәлелдеп отыр. Халықаралық эксперименттер нәтижесі көрсеткендей, түнгі ұйқысы қанбаған адамдарда стресс деңгейі жоғарылап, глюкозаның ыдырауы нашарлайды. Ал кейіннен ұзағырақ ұйықтау бұл көрсеткіштерді қалпына келтіруге көмектеседі.

Швецияда 40 мыңнан астам ересек адамның қатысуымен 13 жыл бойы жүргізілген зерттеуде апта ішінде 5 сағаттан аз ұйықтағандардың денсаулығына төнетін қауіп жоғары болғаны анықталды. Бұл ретте демалыс күндері ұйқысын қандырып алған азаматтардың денсаулық көрсеткіштері қалыпты режимде ұйықтайтындармен теңескен. Сонымен қатар Корея мен АҚШ-та жүргізілген бақылаулар демалыстағы қосымша ұйқының артериялық қан қысымын, депрессия мен жүрек-қан тамырлары ауруларының қаупін азайтатынын көрсетті.

Сарапшылардың айтуынша, ұйқыны қалпына келтірудің ең оңтайлы мөлшері - демалыс күндері әдеттегіден 1-2 сағатқа ғана артық ұйықтау. Бұл мөлшер бірінші жағынан ағзадағы стресті азайтса, екінші жағынан биологиялық сағаттың бұзылуына жол бермейді. Тек инсомния (ұйқысыздық) дерті бар азаматтарға ырғақты бұзбау үшін бұл тәсілді қолданбау ұсынылады.