Шетелден қаржы алатын қазақстандық ұйымдардың тізімі жарияланды

Қазақстанда шетелдік қаржыландыру алатын жеке және заңды тұлғалардың егжей-тегжейлі тізімі алғаш рет жарияланды. Бұл туралы Мемлекеттік кірістер комитетінің (МКК) мәліметінде айтылды.

Ұйым деректеріне сәйкес, 2025 жылдың екінші жартыжылдығында Қазақстан азаматтары мен елде тіркелген компаниялар шетелдік көздерден 12 миллиард теңгеден астам қаржы алған.

МКК өкілдерінің айтуынша, мұндай тізімді жариялау заңнама талаптарына сәйкес жүзеге асырылады. Негізгі мақсат – шетелдік қаржыландырудың ашықтығын қамтамасыз ету және бөлінген қаражаттың мақсатты жұмсалуын бақылау.

Жарияланған тізімге үкіметтік емес ұйымдар, қоғамдық қорлар, бұқаралық ақпарат құралдары және құқық қорғау бағытындағы ұйымдар енген. Оларға қаржы халықаралық ұйымдардан, шетелдік қорлардан, дипломатиялық өкілдіктерден және өзге де халықаралық институттардан түскен.

Атап айтқанда:

• «Қазақстанның адам құқықтары және заңдылықты сақтау жөніндегі халықаралық бюросы» қоғамдық бірлестігі Джордж Сорос құрылымына кіретін Ашық қоғам институтынан (Open Society Institute), SIGRID RAUSING TRUST, National Endowment for Democracy және басқа ұйымдардан 350 миллион теңгеден астам қаржы алған.
• MediaNet ұйымына Ашық қоғам институты, European Endowment for Democracy, THE NIPPON FOUNDATION, n-ost - Netzwerk für Osteuropa-Berichterstattung e.V. және өзге де донорлар тарапынан шамамен 300 миллион теңге бөлінген.
• Құқықтық саясатты зерттеу орталығы Еуропалық комиссиядан, Заманауи журналистиканы дамыту орталығынан және АҚШ Мемлекеттік департаментінен 284 миллион теңге көлемінде қаржыландыру алған.
• CAPS Unlock қоғамдық қорына Open Society Foundations арқылы және өзге де көздерден 175 миллион теңге түскен.
• PaperLab қоғамдық қоры Ашық қоғам институтынан және National Endowment for Democracy ұйымынан 99 миллион теңге көлемінде қаржы алған.

МКК мәліметінше, алынған қаражат көлемі мен қаржыландыру көздері көрсетілген реестрді жариялау – 2025 жылдан бастап енгізілген жаңашылдық. Бұл шара Қазақстан Республикасының Салық кодексі мен «Коммерциялық емес ұйымдар туралы» заң талаптарына сәйкес жүзеге асырылуда.

Сонымен қатар ұйым жарияланған тізімде аталған қаражат есебінен қандай жобалар іске асырылғаны және шетелдік қаржыландырудың түпкілікті бенефициарлары туралы мәліметтер көрсетілмегенін атап өтті.

Ресми дерекке сәйкес, 2023–2024 жылдары Қазақстанда 295 жеке және заңды тұлға салық органдарына шетелдік қаржыландыру алғаны туралы есеп тапсырған.